Przez ostatnie dekady makijaż permanentny ewoluował – od wyrazistych, „ciężkich” pigmentacji po te bardziej naturalne, subtelnie podkreślające urodę. Jaki zmienia się dziś? – pytamy Magdę Bogulak, prekursorkę PMU w Polsce.

Zimna plazma, czyli zjonizowany gaz, zawiera mieszaninę elektronów, jonów, atomów cząsteczek w stanie wzbudzonym oraz wolnych rodników. W odróżnieniu od plazmy gorącej w zimnej jedynie elektrony osiągają bardzo wysoką temperaturę (rzędu tysięcy kelwinów), natomiast jony neutralne cząsteczki pozostają w temperaturze bliskiej otoczenia, co umożliwia jej bezpieczne zastosowanie na skórze. Zimna plazma w kosmetologii działa wielopłaszczyznowo – oczyszcza, regeneruje, odmładza i wspiera terapie dermatologiczne, będąc jednocześnie metodą bezpieczną, nieinwazyjną i dobrze tolerowaną przez skórę. Jej wszechstronność sprawia, że może być zarówno samodzielnym zabiegiem pielęgnacyjnym, jak i skutecznym wsparciem dla innych technologii wykorzystywanych w nowoczesnej kosmetologii.

Technologicznie 

Zimna plazma jest generowana za pomocą specjalnych generatorów wysokiego napięcia, które jonizują gaz (najczęściej powietrze atmosferyczne, argon lub hel), prowadząc do powstania wspomnianego zjonizowanego środowiska. 
Fizycznie proces ten polega na oddziaływaniu pola elektromagnetycznego na cząsteczki gazu, co skutkuje oderwaniem elektronów od atomów i powstaniem wolnych ładunków. W wyniku tych zderzeń dochodzi do powstania reaktywnych form tlenu (ROS – Reactive Oxygen Species), azotu (RNS – Reactive Nitrogen Species), takich jak ozon, nadtlenek wodoru, rodniki hydroksylowe, tlen singletowy, tlenek azotu czy nadtlenoazotyn.

Fizykochemicznie zimna plazma oddziałuje z powierzchnią skóry, inicjując szereg procesów: po pierwsze, dochodzi do zmiany napięcia powierzchniowego skóry i zwiększenia jej przepuszczalności, co ułatwia absorpcję substancji aktywnych. Po drugie, reaktywne formy tlenu i azotu wykazują działanie antybakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze, co wspomaga leczenie trądziku, stanów zapalnych, infekcji skórnych. Ponadto indukowana jest lekka reakcja oksydacyjna w komórkach skóry, która pobudza mechanizmy naprawcze, aktywuje fibroblasty, zwiększa produkcję kolagenu elastyny, a także poprawia mikrokrążenie oraz dotlenienie tkanek.

Dodatkowo zimna plazma wykazuje właściwości bioaktywujące – wpływa na receptory komórkowe oraz aktywność enzymów czynników transkrypcyjnych, prowadząc do regeneracji naskórka, przyspieszenia gojenia się ran oraz ogólnej poprawy funkcji bariery skórnej. W efekcie cera staje się bardziej napięta, rozświetlona, mniej podatna na stany zapalne i infekcje, a także szybciej się regeneruje. Zimna plazma stymuluje mikrokrążenie, poprawia natlenienie tkanek oraz aktywuje fibroblasty do produkcji kolagenu i elastyny, co sprzyja odbudowie struktury skóry, poprawie jej jędrności i elastyczności. 

W efekcie skóra staje się bardziej napięta, wygładzona, jej koloryt ujednolicony. To czyni zimną plazmę doskonałym narzędziem w terapiach anti-aging oraz jako wsparcie regeneracji skóry ścieńczonej, pozbawionej blasku czy zmęczonej.

Zimna plazma wykazuje również zdolność do zwiększania przepuszczalności naskórka, co pozwala na skuteczniejsze wchłanianie substancji aktywnych stosowanych w zabiegach kosmetologicznych. Dzięki temu można zwiększyć efektywność serum, ampułek czy masek aplikowanych po zabiegu, bez konieczności użycia igieł czy inwazyjnych metod. Działa też przeciwzapalnie, łagodząco, co pozwala stosować ją nawet przy skórach wrażliwych, naczyniowych czy objętych dermatozami, takimi jak AZS czy trądzik różowaty – oczywiście z zachowaniem odpowiednich protokołów.

Nie bez znaczenia jest również komfort zabiegu – zimna plazma działa w niskiej temperaturze, nie wywołując uczucia bólu ani dyskomfortu termicznego, co zwiększa tolerancję zabiegową pozwala na szerokie zastosowanie u różnych grup klientów, również tych z przeciwwskazaniami do terapii termicznych czy laserowych.

Inne dziedziny

Zimna plazma znajduje coraz szersze zastosowanie nie tylko w kosmetologii, ale również w rozmaitych obszarach medycyny, fizjoterapii, ortopedii – wszędzie tam, gdzie jej właściwości przeciwdrobnoustrojowe, regeneracyjne i bioaktywujące mogą przynieść korzyści terapeutyczne, na przykład:

1. Medycyna ogólna i chirurgia

• tu wykorzystywana jest w leczeniu trudno gojących się ran, owrzodzeń troficznych, ran pooperacyjnych, odleżyn oraz oparzeń. Dzięki swoim silnym właściwościom bakteriobójczym, wirusobójczym i grzybobójczym skutecznie dezynfekuje rany, nawet te zakażone antybiotykoopornymi szczepami bakterii (np. MRSA). Ponadto poprawia mikrokrążenie, stymuluje regenerację tkanek, przyspieszając proces gojenia i minimalizując ryzyko bliznowacenia.

2. Dermatologia kliniczna

• tu wykorzystywana jest w leczeniu trądziku pospolitego różowatego, atopowego zapalenia skóry, łuszczycy, łojotokowego zapalenia skóry, brodawek wirusowych, a także zmian przednowotworowych nowotworowych skóry (np. w terapii rogowacenia słonecznego – actinic keratosis). Jej działanie przeciwzapalne, immunomodulujące i regenerujące wspomaga terapie konwencjonalne.

3. Ortopedia i traumatologia

• tu znajduje zastosowanie w leczeniu przewlekłych stanów zapalnych tkanek miękkich, takich jak zapalenia ścięgien, kaletek maziowych, także w rehabilitacji po urazach stawów czy mięśni. Dzięki zdolności do redukcji stanu zapalnego i pobudzania angiogenezy oraz produkcji kolagenu wspiera procesy naprawcze w układzie ruchu.

4. Fizjoterapia

• tu wykorzystywana jest jako wsparcie terapii przeciwbólowej i przeciwzapalnej, szczególnie w przewlekłych zespołach bólowych, urazach sportowych, bólach mięśniowo-powięziowych czy zwyrodnieniach stawów. Może również wspomagać leczenie zespołów przeciążeniowych i przyspieszać regenerację tkanek po intensywnym wysiłku fizycznym.

5. Stomatologia

• tu używana jest do dezynfekcji kanałów korzeniowych, leczenia aft, stanów zapalnych dziąseł, kieszonek przyzębnych oraz infekcji grzybiczych jamy ustnej. Zastosowanie plazmy poprawia higienę jamy ustnej i może wspomagać leczenie paradontozy oraz gojenie po zabiegach chirurgicznych.

6. Ginekologia

• tu wspomaga leczenie infekcji intymnych (grzybiczych, bakteryjnych, wirusowych), nadżerek szyjki macicy, a także ran po porodzie lub zabiegach ginekologicznych. Jej działanie przyspiesza regenerację błon śluzowych i poprawia ich mikrokrążenie.

7. Onkologia (eksperymentalnie)

• tu wykazuje potencjał w terapii nowotworów – tzw. plazma-onkoterapia. Działa selektywnie na komórki nowotworowe, indukując stres oksydacyjny i apoptozę, nie uszkadzając zdrowych komórek w takim stopniu. 
  Ta gałąź zastosowań jest jednak nadal na etapie badań przedklinicznych i klinicznych.

Podsumowując, zimna plazma jest narzędziem interdyscyplinarnym o dużym potencjale terapeutycznym. Dzięki niskiej temperaturze, wysokiej skuteczności mikrobiologicznej i zdolności do stymulacji procesów naprawczych znajduje zastosowanie w wielu dziedzinach medycyny jako nieinwazyjna, bezpieczna i skuteczna metoda wspomagająca leczenie. 

Jak działa zimna plazma na skórę?  

1. antybakteryjnie i antygrzybiczo – niszczy drobnoustroje na poziomie błon komórkowych

2. przeciwzapalnie – redukuje cytokiny prozapalne

3. stymuluje regenerację – aktywuje fibroblasty i produkcję kolagenu

4. poprawia mikrokrążenie – dotlenia i odżywia tkanki

5. zwiększa wchłanianie składników aktywnych – dzięki poprawie przepuszczalności naskórka

6. działa detoksykująco i rozjaśniająco – usuwa zanieczyszczenia komórkowe i poprawia koloryt skóry1. antybakteryjnie i antygrzybiczo – niszczy na poziomie błon komórkowych

Opracowała Agnieszka Keller