Od 1 listopada 2025 r. w całej Unii Europejskiej zaczną obowiązywać nowe limity stężeń retinolu i wybranych estrów witaminy A w kosmetykach oraz dodatkowe wymogi informacyjne dla konsumentów. Co naprawdę się zmieni?

Regulacja ma za zadanie uporządkowanie rynku i nakłonienie do spojrzenia na pielęgnację z perspektywy całkowitej ekspozycji na witaminę A, z diety, suplementów i produktów do skóry. Jako kosmetolog nie dostrzegam w nadchodzących zmianach końca skutecznych kuracji, lecz szansę na mądrzejsze, długofalowe podejście do retinoidów.

Od strony praktycznej ważny jest harmonogram wdrożenia.
Od 1 listopada 2025 r. do obrotu w UE mogą trafiać wyłącznie produkty zgodne z nowymi limitami. Preparaty kupione wcześniej, które przekraczają te wartości, mogą być sprzedawane do wyczerpania zapasów najpóźniej do 1 maja 2027 r., co daje gabinetom czas na zaplanowanie reformulacji i rotację stanów. W praktyce oznacza to, że nie dokupujemy już „starych” formuł po 1 listopada 2025 r., ale możemy legalnie wyprzedawać to, co zostało na półkach i w magazynie, w oknie przejściowym do maja 2027 r.

Dlaczego UE ogranicza stężenia?

Punktem wyjścia są w tej sytuacji dane o całkowitej ekspozycji na witaminę A. Jako konsumenci sięgamy obecnie po suplementy częściej niż kiedykolwiek. Równolegle popularność kosmetyków z retinolem i estrami witaminy A wciąż rośnie.

Źródła te sumują się w jeden bilans, przez co u części osób mogą przekraczać wartości uznawane za bezpieczne.

Stąd decyzja, aby ujednolicić limity i wprowadzić obowiązek wyraźnego informowania o obecności witaminy A. Jako specjalistka oceniam, że jest to dobry krok: porządkuje rynek i przesuwa rozmowę z „ile procent?” na „jak mądrze to stosować?”.

Niższe stężenia ≠ niższa skuteczność

W kontekście terapii przeciwstarzeniowych działanie retinoidów można porównać do maratonu, nie sprintu. Skóra przebudowuje się w co najmniej dwanaście tygodni. Wyższe stężenia, choć rzeczywiście mogą działać szybciej, niosą też większe ryzyko powstania rumienia i złuszczania, które niwelują osiągnięte postępy.

Bazując na stężeniach zgodnych z nowymi zasadami można prowadzić pacjentki dłużej i stabilniej, budując tolerancję i wypracowując efekty w przewidywalnym tempie. To właśnie:

• regularność,
• technologia formuły,
• rozsądna częstotliwość aplikacji

są dziś najważniejszymi „parametrami skuteczności”.

Miejsce dla terapii gabinetowych

Są wskazania, w których agresywniejsze podejście ma sens, zwłaszcza w wybranych dermatozach, jak trądzik. Takie preparaty pozostaną jednak od tej pory w gestii specjalistów, nie będą już dostępne na półkach kosmetyków do użytku domowego.

Uważam takie rozdzielenie za korzystne: prowadzenie intensywnej terapii pod kontrolą specjalisty, przy jednoczesnej domowej pracy bezpiecznymi formułami, utrwalającymi i podtrzymującymi efekty.

Reformulacje i alternatywy

Zmiany przepisów uruchomiły falę mądrych reformulacji lub szukanie innych rozwiązań, co w praktyce oznacza:

1. Laboratoria nie tylko dostosowują obecnie stężenia, ale też inwestują w technologię: stabilizację, enkapsulację i nośniki decydujące o tym, jak retinoid dociera i działa w skórze;
2. Kosmetolodzy coraz częściej kierują klientki w stronę retinalu, czyli retinaldehydu,który jest o jeden etap konwersji bliżej kwasu retinowego niż retinol i daje satysfakcjonujące efekty nawet przy niższych wskazaniach procentowych, a bywa lepiej tolerowany;
3. Swoje miejsce ma również nowoczesna rodzina pochodnych retinoidowych oraz składniki funkcjonalne, które synergicznie „wygładzają” kurację, na przykład niacynamid, łagodne PHA czy peptydy sygnałowe;
4. Bakuchiol nie jest zamiennikiem retinolu, bo nie konwertuje do kwasu retinowego, ale w przemyślanych kompozycjach bywa świetnym partnerem, zwłaszcza w terapiach skóry reaktywnej.

Edukacja i rytuały

Uczę swoje klientki technik warstwowania, potocznie zwanych „kanapkami”:

• najpierw kojąca baza barierowa,
• następnie odpowiednia porcja retinoidu,
• a na koniec krem domykający.

Taki układ pomaga przejść pierwsze tygodnie bez “huśtawek” podrażnień i stopniowo zwiększać częstotliwość aplikacji, gdy skóra adaptuje się do składnika. Niezmiennie pamiętać trzeba przy tym o fotoprotekcji: żadna, nawet najnowocześniejsza formuła nie wygra z UV, jeśli filtr stosowany będzie wybiórczo i opcjonalnie. Gdy kobieta trzyma się planu trzech do pięciu wieczorów z retinoidem tygodniowo, konsekwentnie stosując przy tym ochronę SPF, po kilku miesiącach może zobaczyć w lustrze dokładnie to, na czym jej zależy: gładszą teksturę, wyrównany koloryt i „spokojniejszą” skórę.

Bezpieczeństwo zakupów

Wraz z zamieszaniem wokół przepisów pojawia się pokusa szukania starych formuł poza oficjalnym obiegiem. Przestrzegam przed tym. Retinoidy są wrażliwe na światło i temperaturę, a niewłaściwy transport potrafi zniszczyć ich aktywność. Produkt z niepewnego źródła może być nieskuteczny albo drażniący dla skóry.

W gabinecie stawiam zawsze na jasną komunikację: wspólnie czytamy składy i deklaracje, a preparaty kupujemy tylko z zaufanych źródeł. Dzięki temu mamy kontrolę nad tym, co finalnie aplikujemy na skórę.

Jak układać nowe programy

Jeśli klientka sięgała wcześniej po wyższe stę��enia, proponuję przejście na retinal albo na retinol mieszczący się w nowych limitach. Wprowadzam go stopniowo, zgodnie z 12-tygodniową adaptacją, i dbam o komfort bariery, często stosując technikę „kanapki”.

Gdy skóra potrzebuje odpoczynku, robimy przerwy od retinoidu i stawiamy na kojące formuły. Dzięki temu efekty są stabilne, bez sinusoidy podrażnień. Jeśli to pierwszy kontakt z witaminą A, zaczynam od niższych stężeń (0,25–0,3) i cierpliwie buduję tolerancję. Bo liczy się to, co dzieje się po kilku miesiącach, nie po trzech aplikacjach.

Spokój, konsekwencja i mądre formuły

Chcę zostawić kobiety z prostą myślą: niższe stężenia nie przekreślają efektów, tylko zmieniają trajektorię. Mniej fajerwerków na starcie, więcej stabilnych rezultatów w czasie. Jeśli zaufamy procesowi, zadbamy o tolerancję i fotoprotekcję, skóra odwdzięczy się sprężystością, równym kolorytem i zdrowym blaskiem.

Autorka: Dagmara Nowak Barańska